Düzenleyici

Çalışma noktası, taramalar ve frekans yanıtı

Tek bir probun sana vermeyeceği üç ölçüm: her düğümün gerilimi aynı anda, bir şeyi döndürürken bir düğümün tepkisi ve devrenin her frekanstaki davranışı.

Bunlar düzenleyicinin devre analizleridir. Zamana bağlı bir dalga formu için Osiloskop sekmesini kullan, Seri'nin yanında, osiloskop parçasının arkasında; dijital kenarların sırası için Mantık sekmesini, şu parçanın arkasında: mantık analizörü.

DC çalışma noktası

Shift+O'ya bas, ya da tuval araç çubuğundaki ölçer düğmesine, ya da daha fazlası menüsündeki DC çalışma noktası seçeneğine. Kablosu olan her ağ, gerilimini gösteren bir etiket alır ve seçtiğin her parça, özellikler panelinde akımını gösterir. Kapatmak için Shift+O'ya tekrar bas.

Simülasyon çalışsın ya da çalışmasın işe yarar. Hiçbir şey çalışmazken devre kurulur, açılır, okunur ve bırakılır; yani elde ettiğin şey, devrenin fişe takıldığı andaki halidir. Bir simülasyon çalışırken, o anda alınmış aynı okumayı alırsın ve panel hangisi olduğunu söyler: açılış okuması için t = 0 s, başka bir an için simüle edilmiş zamanı yazdırır.

Etiketler ne söyler

Matrisle çözülen bir ağ, düz bir gerilim olarak okunur: 2.500 V.

Hızlı yoldan çözülen bir ağ, önce mantık seviyesiyle okunur: H 5.000 V. Bunlar aynı türden cevaplar değildir ve etiket de öyleymiş gibi görünmez. Devrenin çoğu dijitaldir ve matrise girmez; ağları, aynı anda çözülmek yerine sürücü sürücü çözülür. Gerilim yine de modelin gerilimidir; ama farklı bir modeldir.

Hiçbir şeyin sürmediği bir ağ Z okur, sayı yoktur. Yüzen ağın gerilimi yoktur, dolayısıyla yazdırılacak bir şey yoktur.

Sayılar dört anlamlı basamakla, mühendislik önekiyle yazdırılır: 250.0 µA, 13.64 mA, 2.500 V. Dört basamak, çözücünün kendi göreli toleransıdır; yani gösterilen son basamak, motorun arkasında durduğu son basamaktır ve çeyrek miliamper hiçbir zaman 0.000 A olarak yazdırılmaz.

Akımlar ve neden bazı parçalarda yok

Çalışma noktası açıkken bir parça seç ve özellikler panelinde bir Çalışma noktası bölümü belirir.

Parça bir analog adada ise, akımı matristen çıkar; damgasını attığı her eleman için, üzerindeki gerilimle birlikte bir satır olarak. Panel "matriste çözüldü" der.

Değilse, panel parçanın kendi okumasına başvurur (bir direnç, matriste yer alsa da almasa da akımını bildirir) ve "parçadan, sürücü başına çözüldü" der.

Parçanın ikisi de yoksa, panel sıfır yazdırmak yerine durumu bildirir. Bir LED parlaklık bildirir, amper değil; bir mantık kapısı çıkış seviyesini bildirir. Bunlar akım değildir ve panel onları akım gibi göstermez.

Bir devreye yalnızca içinde bir şeye ihtiyaç duyulduğunda matris gelir: bir kondansatör, bir bobin, bir op-amp, bir sinyal üreteci ya da ohm konumunda bir multimetre. İki dirençten oluşan düz bir bölücü, hızlı yolda çözülür ve dal akımları yoktur; yine de dirençleri kendi akımlarını bildirir. Devreye bir kondansatör, multimetre veya osiloskop bırak ve dokunduğu ağlar bir ada olur; o andan sonra o adadaki her şeyin bir akımı olur.

Çalışma noktası ne değildir

Bu, devrenin açıldığı andaki çalışma noktasıdır, SPICE'ın .op komutu değildir. Fark, reaktif parçalardadır: burada bir kondansatör deşarjlı başlar ve bir bobin sıfır akımla başlar; çünkü az önce açılmış bir devre böyle davranır. SPICE, kondansatörü açık devre, bobini kısa devre olarak ele alır.

Bu yüzden açılışta okunan bir RC bölücü, orta noktayı 0 V gösterir ve tüm beslemeyi üstteki direnç üzerinde gösterir; bu doğrudur ve ölçeceğin şey de budur. Oturmuş DC cevabı için devreyi oturana kadar çalıştır ve o anda çalışma noktasını al; panel başlığındaki zaman nerede olduğunu söyler.

Bu sayıların arkasındaki aygıt modelleri gerçektir. Bir diyot ve bir LED, Shockley eklemidir; herhangi birinin yazdığı bir ileri gerilim düşümünde sabitlenmek yerine, gerçekte geçirdikleri akım için çözülürler. Bir bipolar transistör, Gummel-Poon'dur: tam SPICE modeli, üreticinin kendi kartında. Bir MOSFET, seviye-1 kare-kanun aygıtıdır. Ada Newton-Raphson ile çözülür; dolayısıyla bir ön gerilim noktası, bir doğrultucunun çıkışı ve bir anahtarın açık direnci, modelin kendi cevaplarıdır; her biri el çözümü ve ngspice 42 ile karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Parametreler ve doğrulandıkları sayılar için diyot, LED, transistör ve MOSFET yardım yazılarına bak.

Op-amp, transistör düzeyinde bir aygıt değil, tek kutuplu bir makromodeldir: bir kazanç-bant genişliği çarpımı, bir yükselme hızı, besleme raylarından eksik bir hareket alanı, bir giriş ofseti ve bir çıkış akımı sınırı vardır; ama ön gerilim akımı ve giriş direnci yoktur. Birinin çevresinde okunan ön gerilim noktası, o modelin ön gerilim noktasıdır. docs/help/parts/opamp.md bunu tam olarak söyler.

Taramalar

Analiz…, daha fazla menüsünde açılan ve içinde üç şey bulunan bir sayfa açar: bir DC ve parametre taraması, bir frekans yanıtı ve geçici zaman adımı. İlk ikisi analizdir, üçüncüsü ise bir ayardır.

Sayfanın üst kısmında DC taraması ve parametre taraması bulunur. Bunlar aynı şeydir ve tek farkı, adımlamak için ne seçtiğindir.

Adımlanacak bir şey, bir aralık ve izlenecek bir ağ seç. Taramayı çalıştır düğmesine bas ve taranan değere karşı V(net) grafiğini alırsın; iki eksen de birimleriyle etiketlenmiştir ve tam hassasiyette her ağın gerilimi ile her analog parçanın akımını içeren bir CSV indir düğmesi vardır.

Sayı olarak ayarlayabildiğin her şey taranabilir: bir kaynağın gerilimi, bir fonksiyon üretecinin ofseti veya genliği, bir direncin değeri, bir kondansatörün değeri, bir op-ampın kazancı. Bir potansiyometrenin şaftı da taranabilir ve bu, bir özellik olmayan tek olandır. 0 ile 1023 arasında bir sayımdır, bu yüzden tarama tam sayımlara denk gelir ve grafiğin altında bu belirtilir.

Her nokta nasıl alınır

Bir özellik için, devre her noktada yalnızca o bir sayı değiştirilmiş ve açık olacak şekilde yeniden oluşturulur, dolayısıyla her nokta soğuk bir başlangıçtır. Bunun bilinmeye değer bir sonucu var: her kondansatör her noktada deşarj olur, bu yüzden içinde kondansatör olan bir devrenin taraması her adımda yerleşmiş cevabı değil, güç verildiği andaki cevabı verir. Her noktayı şu süre yerleştir ayarını birkaç milyon nanosaniyeye ayarla ve her nokta okunmadan önce o kadar çalıştırılır; o noktada artık bu bir DC cevabı değildir ve grafiğin altındaki not bunu söyler.

Bir şaft için tarama canlı devrede çalışır ve her nokta bir öncekinden devam eder; gerçek bir düğmenin yaptığı da budur.

Bir taramayı eksik kılan her şey, grafiğin altında sözle yazılır. O satırı oku.

Bir taramanın alacağı en fazla nokta sayısı 1001'dir. Bunun ötesinde, mesajda sayı gösterilerek reddedilir ve çalıştırılmaz; çünkü bir tarama bir devrenin bin kez yeniden oluşturulmasıdır ve on bin kez bir donma olurdu.

Frekans yanıtı

Analiz sayfasının orta kısmı. Sürülecek bir sinyal üreteci seç, sinyalinin girdiği ağı ve izlemek istediğin ağı seç, hertz cinsinden bir aralık ve onluk başına kaç nokta seç ve Frekans yanıtını çalıştır düğmesine bas. Geriye bir Bode grafiği gelir: her frekansta sinyalin ne kadarının geçtiği, onluklarla ilerleyen bir frekans ekseni üzerindedir.

Bir AC analizi gerçekte nedir

Bu bir çalıştırma değildir. Hiçbir şey hareket etmez, zaman geçmez ve devre, onu bulduğun şekilde bırakılır.

Bunun yerine olan şey şudur. Motor, devreyi şu an bulunduğu haliyle alır (her ön gerilim, her transistörün çalışma noktası) ve her frekansta tek bir soru sorar: girdiyi bu frekansta çok küçük bir miktar oynatırsam, çıktıdaki salınım ne kadar olur ve ne kadar geride ya da öndedir? Bunu yanıtlamak için her parça, o anda bulunduğu noktada davranışına en iyi uyan düz doğruyla değiştirilir. Bir direnç zaten bir düz doğrudur. Bir kondansatör frekansla küçülen bir empedans olur, bir bobin ise onunla büyüyen. Bir transistör, transkondüktansına dönüşür: tam o ön gerilimde, beyzdeki bir milivoltun kaç miliamper kollektör akımına değdiği ve başka hiçbir şey.

Küçük sinyal ifadesinin anlamı budur: düz doğrunun iyi uyduğu kadar küçük. Bu, her ders kitabındaki her yükselteç tasarımının dayandığı varsayımdır ve cevabın bir oran olmasının, sinyali ne kadar büyük hayal ettiğine bağlı olmamasının nedeni budur.

Devrenin tuttuğu çalışma noktasıyla ilgilidir

Yukarıdaki çalışma noktası okumasıyla tamamen aynı şekilde ve aynı nedenden: analiz, motorun o anda tuttuğu durum üzerinden alınır.

Hiçbir şey çalışmıyorken bu, güç verildiği andaki ön gerilimdir. Bir simülasyon çalışırken ise o andaki ön gerilimdir ve grafiğin altındaki satır içinde zamanla bunu söyler. Ön gerilimi değiştir (bir kaynağı kıs, bir potu oynat) ve yanıt onunla birlikte değişir; çünkü bir transistörün kazancı, ön gerilim akımının ısısal gerilime bölümüdür, başka hiçbir şey değil. Bu bir tuhaflık değildir; ön gerilimleme tam bunun içindir.

Çalışma noktası tarafından doymuş bırakılan bir op-amp doymuş olarak analiz edilir: küçük sinyal çıktısı sıfırdır ve grafik düz bir zemin olur. Yükseltecin hiçbir şey olarak çiziliyorsa önce çalışma noktasına bak. Neredeyse her zaman bir rayın üstünde oturuyordur.

Bir Bode grafiği nasıl okunur

Tek bir frekans ekseni üzerinde iki panel.

Üst panel kazançtır, desibel cinsinden. Desibel, logaritmik ölçekte bir orandır: 20 log10(çık / gir). Ezberlemeye değer üç sayı şunlardır

  • 0 dB: çıktı, girdiyle aynı boyuttadır.
  • −3 dB: çıktı, girdinin 0.707'sidir, yani gücün yarısı. İşaretli çizgi budur ve geçiş bandının geleneksel kenarıdır.
  • −20 dB: çıktı, girdinin onda biridir. −40 dB, yüzde birdir.

Alt panel fazdır, derece cinsinden: çıktı dalgasının girdiye göre ne kadar kaydırıldığı. Negatif geridedir (gecikmeli), pozitif öndedir (ileri).

Frekans ekseni onluklarla ilerler (yataydaki eşit her adım on kat anlamına gelir), aralarındaki soluk çizgiler her onun kuvvetinin 2, 3, 4 … katlarındadır. Logaritmik eksen, bir filtreyi düz doğrulara çeviren şeydir ve bu şekilde çizmenin tüm amacı budur.

Sonra şekli oku:

  • Düz bir kesim bir geçiş bandıdır: oradaki her şey değişmeden geçer.
  • Aşağı doğru düz bir eğim bir düşüştür ve dikliği reaktif parça sayısını verir. Bir kondansatör veya bir bobin onluk başına 20 dB verir; iki tane 40 verir.
  • Köşe, düzün eğimliyle buluştuğu yerdir ve üzerinde frekansı yazılı olarak grafikte işaretlenir. Bir RC için o köşe 1 / (2 pi R C)'dir ve köşede faz tam 45 derecedir: alçak geçiren için gecikme, yüksek geçiren için ileri. Büyüklüğün −3 dB'den geçtiği yerde fazın 45 dereceden geçmesini görmek, iki yakın kutup değil de tek kutuplu bir köşeye baktığının kontrolüdür.
  • Bir tepe rezonans anlamına gelir. Ne kadar yüksek ve ne kadar dar olduğu, Q'nun anlamıdır: seri bir RLC'nin kondansatör üzerindeki tepe, girdinin Q katıdır ve her iki yanındaki iki −3 dB noktası arasındaki genişlik, merkez frekansının Q'ya bölümüdür.
  • Kazancın 0 dB'nin üstünde olması devrenin yükselttiği anlamına gelir. Bunu yalnızca içinde transistör veya op-amp olan bir devre yapabilir; direnç, kondansatör ve bobinden yapılmış bir filtre asla 0 dB'nin üstüne çıkmaz ve seninki çıkıyorsa, enerji üreten değil depolayan bir rezonans ara.

İşaretçi, eğrinin kendi tepesinin üç desibel altını kestiği yere konur. Motor yalnızca istediğin frekanslarda çözer, başka hiçbirinde değil; bu yüzden o kesişim, iki yanındaki çözülmüş noktaların arasında eğriden okunur; grafiğin altındaki not bunu söyler. Onluk başına daha fazla nokta bunu keskinleştirir. Onluk başına yirmi nokta, bir RC'nin köşesini yaklaşık yüzde birin onda biri içine yerleştirir.

Neler modellenir, neler modellenmez

Yayınlanmadan önce elle çözümlerle ve ngspice ile karşılaştırılarak modellendi ve doğrulandı: her direnç, kondansatör ve bobin gerçek empedansıyla; her diyot, LED, transistör ve MOSFET, o an bulunduğu çalışma noktasındaki kendi küçük işaret iletkenlikleriyle; ve operasyonel yükselteç de baskın kutbuyla.

Modellenmeyenler, ve hiçbiri yuvarlama hatası değil:

  • Hiçbir aygıtın içinde kapasitans yok. Buradaki bir transistörde beyz-emiter veya beyz-kollektör kapasitansı yok, bir MOSFET'te kapı kapasitansı yok, bir diyotta eklem kapasitansı yok. Yani hiçbir aygıtın kendi yüksek frekans köşesi yok: ortak emiterli bir katın kazancı istediğin herhangi bir frekansa kadar düz kalır, oysa gerçek bir 2N3904 birkaç megahertz civarında düşmeye başlamış ve üstüne Miller etkisi göstermiş olurdu. Burada gördüğün her düşüş, devreye senin kendi koyduğun bir kondansatörden veya bobinden gelir. Bu, kuplajlı bir yükseltecin alçak köşesini doğru yapar, yüksek köşesini ise ortadan kaldırır.
  • Gürültü yok. Grafiğe gürültü faktörü, ısıl gürültü, atış gürültüsü veya gürültü tabanı gelmez.
  • Bozulma yok. Küçük işaret analizi doğası gereği doğrusaldır, bu yüzden içinde armonik yoktur, kırpmayı görmez, girişim etkisi görmez. Gerçek bir yükselteci zorlarsan bozulur; bu grafik sana bunu asla söylemez.
  • Operasyonel yükseltecin tek bir kutbu var. Açık çevrim kazancı, modelin DC kazancından onluk başına 20 dB düşer ve kazanç-bant genişliği çarpımında bire ulaşır, dolayısıyla bir yükseltecin bant genişliği kazanç-bant genişliği çarpımının gürültü kazancına bölümüdür ve bir aktif filtre, operasyonel yükseltecinin kazancının tükendiği yerde kesilir. İkinci bir kutup yoktur, yani grafik bir operasyonel yükseltecin faz payını kaybetmesini hiç göstermez; ayrıca yükselme hızı büyük işaret sınırıdır ve küçük işaret analizi ona asla ulaşmaz.

Toparlayacak olursak: bu araç bir filtre, bir rezonatör, kuplajlı bir yükseltecin alçak ucu ve frekans davranışını işaret edebildiğin bileşenlerden gelen her şey için doğru araçtır. Bir yükseltecin yüksek frekans sınırı, gürültü veya bir osiloskopun bozulma gösterdiği her şey için yanlış araçtır.

CSV

CSV indir sana tüm tabloyu tam hassasiyetle verir: frekans, desibel cinsinden kazanç, derece cinsinden faz ve oranın alındığı iki ham fazör büyüklüğü. İki ham değer, bir fonksiyon üreteci 50 ohm üzerinden sürdüğü için sürdüğü ağa tüm voltunu vermediğinden orada. Kazanç bunu böler ve dosya sana neyi böldüğünü gösterir.

Dene

Üç hazır devre grafiğe gerçek bir frekans yanıtı koyar. Tezgahtaki RC filtre yukarıdaki tek köşedir: düz bir alçak geçiren filtre, bir osiloskop ve iki yoldan okumak için bir ölçerle. Tezgahtaki RLC rezonansı köşe yerine bir tepe noktasıdır: halkasını elle tarayabileceğin seri bağlı bir direnç, bobin ve kondansatör, iki tarafında yalnızca birinde değil birer tane duran -3 dB işaretçisiyle ve tepe noktasının yüksekliğine yazılmış Q ile. Tezgahtaki operasyonel yükselteçli alçak geçiren filtre buradaki geçiş bandında 0 dB'nin üzerinde kazancı olan tek devredir ve yanındaki not, grafiğin hangi kısımlarının ideal operasyonel yükselteçten, hangilerinin gerçek Rf ve Cf'den geldiğini açıkça söyler. Üçü de şablon galerisinde var.

Zaman adımı

Tarama sayfasının altı geçici adımı ayarlar.

0'da bırakıldığında (varsayılan ve neredeyse her şey için doğru olan), çözücü her adımı yaptığı hataya göre, 100 nanosaniye ile 2 milisaniye arasında seçer. Bir en uzun adım belirle ve devrenin hiçbir parçası daha uzun bir adım atmaz. Tam olarak bu adım seçeneğini işaretle ve her adım tam olarak o adım olur.

Buna başvurmak için iki neden var. Biri merdiven gibi görünen bir eğri: her adımdaki cevap doğruydu ama resim için yeterince adım yoktu. Öteki, sabit adımla çalışan bir ders kitabıyla veya başka bir simülatörle karşılaştırma.

Bedeli yazdığı gibidir. 20 ms'lik bir pencerede 1 µs'lik adım, ekranda yirmi bin adım demektir ve üstteki hız göstergesi sana bunu bildirir; bkz. simülasyon yavaş çalışıyor.

İki şey zorlanan bir adımı yine kısaltır, ikisi de bilerek yapılır: çözücü bir kaynağın kenarından geçmek yerine tam üstüne oturur ve bir ağın geçtiği mantık eşiğine inceltme yapar, böylece bir tetiklenme zamanı uzun bir adımın içinde kaybolmaz. Hiçbir şey onu uzatmaz, yani zorlanan adım "en az bu kadar ince" sözüdür.

Ayar belgeye aittir, tarayıcına değil: "adımı 1 µs yap ve zil sesine bak" diyen bir ders, adımıyla birlikte taşınır.

Adım nasıl tümleştirilir

Yamuk yöntemi, ve yamuk yönteminin zil yaptığı yerde Gear 2.

Yamuk kuralı varsayılandır ve varsayılan olarak kalır. İkinci mertebedendir, yani hassastır ve kayıpsız bir devrede enerji eklemez, enerji almaz: bir LC devresi burada tam olarak Q'sunun söylediği kadar çalar. Birinci mertebe yöntem onu söndürürdü ve sessizce ölen bir rezonatör, yanlış olduğunu göremediğin yanlış bir cevaptır.

Yamuk kuralının kötü olduğu şey, devredeki en hızlı zaman sabitinden çok daha uzun bir adımdır. Orada oturmaz, salınım yapar: cevabın üstünde oturan, tümleştiricinin kendi ürettiği bir testere dişi; ders kitapları buna yamuk yöntemi zil sesi der. Endüktif bir yüke giden sert bir anahtarlama kenarı tam olarak o devredir.

Çözücü bu yüzden onu izler. Bir enerji depolama durumu, ardışık adımlarda kendi toleransından fazla miktarda kendi eğilimi etrafında salınım yaptığında, sonraki birkaç adım Gear 2 ile tümleştirilir (ikinci mertebeden geriye doğru türev, SPICE'ın METHOD=gear dediği şey), herhangi bir adımda kararlıdır ve dalgalanmayı söndürür. Son kez görülmesinden dört adım sonra çözücü yamuk kurala geri döner.

Bu bir yedek mekanizmadır, bir mod değil. Bir ayar değildir, açılacak bir şey yoktur ve gerçek bir salınımda devreye girmez: adım zaten yerel zaman sabitinin ve herhangi bir üretecin periyodunun bir kesrine tutulur (her birinden altmış dörtte bir), yani gerçek bir salınım döngü başına onlarca kez örneklenir ve hareketinin işaretini bir kerede birçok adım boyunca korur. Ardışık adımlarda bir salınım, döngü başına iki örnek demektir; bu, tümleştiricinin dalgalanmasıdır ve devrenin yaptığı bir şey değildir.

Her süreksizlikten sonraki ilk adım (bir kaynak kenarı, bir anahtar, değeri değişen bir parça) hiç zil yapamayan geriye doğru Euler'dir ve ondan sonraki adım yine yamuk kurala döner.

Bunun sana gerçekte maliyeti şudur: Gear 2 kullanımdayken biraz sayısal sönümleme ekler. Var olma amacı yaptığı takas budur: gerçek olmayan bir dalgalanmaya karşı, gerçekten hafif daha hızlı bir sönüme. Bu yüzden bir seferinde yalnızca birkaç adım için açıktır. Aynı devrelerde ngspice 42 ile karşılaştırıldığında: bir RC adımı 14 µV'ye kadar uyumlu, bir RLC zil sönümü 1.73 V'luk dalga formunda 1.4 mV'ye kadar, 1 kHz sinüs üzerinde ortak emiterli bir yükselteç 0.27 mV'ye kadar ve bir motoru anahtarlayan bir MOSFET 12 V'luk rayda 3.7 mV'ye kadar.

Tek bir osiloskop için bir adım

Bir osiloskopun kendi adım özelliği vardır; bu özellik, problarının bulunduğu adadan yalnızca o adımı ister, başka hiçbir şey istemez. Bir devrenin bir köşesinin ince adımlara, geri kalanının ise ihtiyaç duymadığı durumlarda doğru denetim budur. Bir adada en ince istek kazanır; yani 1 µs isteyen bir osiloskop ile 100 µs'lik bir çalıştırma ayarı, o adada 1 µs sonucunu verir.

Sayılar nereden geliyor

Bu iki okumanın tümü, simülasyonun çalıştığı aynı çözücüden çıkar: her analog ada üzerinde değiştirilmiş düğüm analizi ve diğer her yerde sürücü başına model. Buradaki hiçbir şey birincisinin yanında tutulan ikinci bir model değildir; bir çalışma noktası ile çalışan bir simülasyon bu yüzden asla çelişmez.