Học

Tóm tắt công thức Circuit Lab: các công thức, mỗi công thức kèm một ví dụ đã giải

Bắt đầu làm miễn phí

Hoặc xem mọi bài học.

  • 526linh kiện trên bàn làm mạch
  • 46bo mạch đang chạy
  • 1.00xthời gian thực, trên mọi bo mạch
Đọc mã trên linh kiệntrực tiếp0.000 s 0.00x
Nhấp để mở trong trình soạn thảo
Một điện trở 4.7 k (vàng, tím, đỏ) trên đồng hồ chỉnh thang ohm, và một tụ 104 trên đồng hồ chỉnh thang điện dung. Không cần nguồn.

Đây là tài liệu tham khảo một trang cho Circuit Lab của Science Olympiad, để bạn chép vào trang ghi chú hoặc tập tài liệu của mình. Mỗi công thức có một ví dụ đã giải, và mỗi ví dụ là một mạch bạn có thể mở và đo. Con số trong ví dụ là số mà trình mô phỏng đọc được, nên bạn thấy công thức và mạch khớp nhau.

Việc bạn có được mang ghi chú, bao nhiêu trang và máy tính nào là do quy tắc Circuit Lab hiện hành tại soinc.org quy định, không phải do trang này, và thay đổi theo từng mùa giải. Hãy đọc trước khi làm trang ghi chú. Trang này không liên kết với Science Olympiad.

Định luật Ohm: V = I x R

I = V / R và R = V / I. Ví dụ: 9 V trên 470 ohm là 9 / 470 = 19.1 mA, và đồng hồ mắc nối tiếp đọc 19.1 mA.

Công suất: P = V x I = I^2 x R = V^2 / R

Ví dụ: cùng điện trở 470 ohm đó có khoảng 8.98 V trên nó và 19.1 mA chạy qua, nên P = 8.98 x 0.0191 = 0.17 W. Điều đó vượt mức định mức của một điện trở 1/8 W.

Nối tiếp: R = R1 + R2 + R3

Dòng điện như nhau ở mọi nơi và các điện áp cộng lại bằng nguồn. Ví dụ: 1 k + 2.2 k + 3.3 k = 6.5 k, nên 12 V tạo dòng 12 / 6.5 k = 1.85 mA, và điện trở 2.2 k sụt 1.85 mA x 2.2 k = 4.06 V. Đồng hồ song song với 2.2 k đọc 4.06 V.

Song song: 1 / R = 1 / R1 + 1 / R2 + 1 / R3

Điện áp như nhau trên mỗi nhánh và các dòng điện cộng lại. Với hai điện trở: R = R1 x R2 / (R1 + R2). Tổng luôn nhỏ hơn nhánh nhỏ nhất. Ví dụ: 1 k, 2 k và 3 k song song là 545 ohm, nên 6 V hút dòng 6 / 545 = 11.0 mA, và đồng hồ trên nguồn đọc 11.0 mA.

Mạch chia điện áp: Vout = Vin x R2 / (R1 + R2)

R2 là điện trở bạn đo trên đó, R1 là toàn bộ phần phía trên nó. Ví dụ: ba điện trở bằng nhau từ 5 V với đồng hồ đo trên điện trở dưới cùng thì Vout = 5 x 1 / 3 = 1.67 V, và đồng hồ đọc 1.67 V.

Mạch chia dòng: I1 = I x R2 / (R1 + R2)

Dòng điện chia nghịch đảo với điện trở. Ví dụ: 10 V vào 1 k rồi hai 2 k song song. Cặp đó là 1 k, nên 5.00 mA chạy qua, và chia 5.00 x 2 / 4 = 2.50 mA vào mỗi 2 k. Đồng hồ đọc 5.00 V trên cặp điện trở, tức 2.50 mA qua mỗi 2 k.

Định luật Kirchhoff

Định luật dòng điện: các dòng chạy vào một nút cộng lại bằng các dòng chạy ra. Định luật điện áp: các điện áp quanh bất kỳ vòng khép kín nào cộng lại bằng không. Ví dụ: 12 V qua 1 k và 6 V qua 2 k vào nút A, với 3 k xuống đất. Đồng hồ đọc 8.18 V tại A. 3.82 mA đi vào qua 1 k và ra thành 2.73 mA qua 3 k và 1.09 mA qua 2 k.

Thevenin và Norton: Vth, Rth và In = Vth / Rth

Vth là hiệu điện thế giữa hai đầu khi không có tải. Rth là điện trở nhìn từ hai đầu vào khi mọi nguồn điện áp bị nối tắt. Ví dụ: 12 V qua 4.7 k trên 10 k, rồi 2.2 k, thì Vth = 8.16 V và Rth = 5.40 k, nên In = 1.51 mA, và tải 10 k nhận được 8.16 x 10 / 15.4 = 5.30 V. Cả hai đồng hồ đều chỉ 5.30 V.

Hằng số thời gian RC: tau = R x C

Nạp: V = Vs x (1 - e^(-t / tau)), đạt 63 phần trăm sau một tau. Phóng: V = V0 x e^(-t / tau), còn 37 phần trăm sau một tau. Ví dụ: 10 k x 100 uF = 1 s, và từ 5 V thì máy hiện sóng chỉ khoảng 3.14 V sau một giây kể từ khi bật công tắc.

Hằng số thời gian RL: tau = L / R

Dòng điện tăng lên giống như điện áp của tụ điện. Ví dụ: 100 mH / 100 ohms = 1 ms. Một mili-giây sau khi bật công tắc, điện trở 100 ohms chỉ khoảng 3.16 V trên 5 V, nên dòng điện là 31.6 mA trên 50 mA.

Điện kháng dung: Xc = 1 / (2 pi f C)

Ví dụ: 1 uF ở 60 Hz là 1 / (2 pi x 60 x 0.000001) = 2.65 k. Trong mạch AC, đồng hồ chỉ 6.60 V trên tụ và 2.50 mA qua tụ, tương ứng 2.64 k. Với 1 k nối tiếp thì trở kháng là Z = căn(R^2 + Xc^2) = 2.83 k. Giá trị RMS của sóng sin bằng đỉnh / căn 2, nên 10 V đỉnh là 7.07 V RMS.

Điện kháng cảm: XL = 2 pi f L

Ví dụ: 160 mH ở 1 kHz là 2 pi x 1000 x 0.16 = 1.01 k, xấp xỉ bằng điện trở 1 k trong bộ lọc RL. Khi XL bằng R thì đầu ra bằng 1 / căn 2 của đầu vào, và máy hiện sóng cho thấy đầu ra bằng 0.705 của đầu vào ở 1 kHz.

Cộng hưởng: f0 = 1 / (2 pi x căn(L x C))

Q nối tiếp = (1 / R) x căn(L / C). Ví dụ: 10 mH và 2.5 nF cho f0 = 31.8 kHz, và với 250 ohms thì Q = 8.0. Quét điện áp trên tụ điện cho đỉnh gần 31.6 kHz ở 17.9 dB, khoảng 7.9 lần đầu vào.

Điện trở cho LED: R = (Vs - Vf) / I

Ví dụ: một LED đỏ ở 1.65 V và 10 mA từ 5 V cần (5 - 1.65) / 0.010 = 335 ohms. Giá trị phổ biến gần nhất, 330 ohms, cho 10.2 mA trong mạch, với 1.65 V trên LED. Một diode silic trong cùng mạch đó sụt 0.74 V.

Tụ điện nối tiếp và song song

Tụ song song cộng lại: C = C1 + C2. Nối tiếp thì 1 / C = 1 / C1 + 1 / C2, dạng giống như điện trở song song. Ví dụ: 1 uF và 2.2 uF nối tiếp là 1 x 2.2 / 3.2 = 0.688 uF, và đồng hồ chỉ 0.688 uF.

Mã màu điện trở

Black 0, brown 1, red 2, orange 3, yellow 4, green 5, blue 6, violet 7, gray 8, white 9. On a four-band resistor the first two bands are digits, the third is how many zeros follow, and the fourth is the tolerance: gold 5 percent, silver 10.

Example: yellow, violet, red is 4 and 7 and two zeros, 4,700 ohms. The resistor in the part codes circuit is drawn with those bands, and the meter on ohms reads 4.70 k.

Mã tụ điện

Three digits on a small capacitor are picofarads: two digits, then how many zeros. Example: 104 is 10 and four zeros, 100,000 pF, which is 100 nF or 0.1 uF. The meter on capacitance in the part codes circuit reads 0.100 uF across a 104. Set the capacitor to a 102 and it reads 1.00 nF; a 473 reads 47.0 nF.

Một chữ cái sau các chữ số là dung sai: J là 5 phần trăm, K là 10 và M là 20.

Tiền tố SI

pico (p) 10^-12, nano (n) 10^-9, micro (u) 10^-6, milli (m) 10^-3, kilo (k) 10^3, mega (M) 10^6. Chuyển về volt, amp, ohm và farad trước khi nhân, rồi chuyển lại sau.

Ví dụ: 10 k x 100 uF là 10,000 x 0.0001 = 1 s, hằng số thời gian của mạch RC. Volt chia kilo-ohm ra milliamp: 9 V / 0.47 k = 19.1 mA, tức là 0.0191 A.

Ảnh hưởng của đồng hồ đo

Volt kế là một điện trở đặt song song với thứ nó đo, 10 mega-ohm trên hầu hết đồng hồ số và trên đồng hồ này. Ví dụ: đặt song song với điện trở dưới của hai điện trở 10 mega-ohm trên 10 V, nó tạo thành 5 mega-ohm đối với 10, nên Vout = 10 x 5 / 15 = 3.33 V, và đồng hồ chỉ 3.33 V, không phải 5.00 V.

Biến tờ ghi chú này thành của riêng bạn

Chép những công thức bạn hay dùng, theo thứ tự bạn hay dùng, và ghi đơn vị ở mỗi dòng. Thêm những lỗi bạn hay mắc trong thực tế, ngay cạnh công thức tương ứng. Rồi ước lượng trước khi tính: 9 V trên 470 ohms phải khoảng 20 mA, nên trả lời 2 mA hay 200 mA là tính sai.

Về các chủ đề đằng sau các công thức này, hãy đọc hướng dẫn học tập và hướng dẫn cho Division B hoặc Division C. Để tự kiểm tra, hãy làm bài kiểm tra thử.

Mở mạch này trong trình soạn thảo. Đọc mã trên một linh kiện, được nối dây như khi chạy ở đầu trang này. Thay một linh kiện hoặc một giá trị rồi chạy lại.

Câu hỏi

Tôi có thể mang tờ ghi chú này đến kỳ thi Circuit Lab không?

Trang này không nói rõ điều gì được phép trong ngày thi. Quy định Circuit Lab hiện hành tại soinc.org cho biết ghi chú có được phép không, ở dạng nào và bao nhiêu. Hãy dùng trang này làm nguyên liệu cho ghi chú bạn tự làm.

Ghi chú Circuit Lab cho từng chủ đề ở đâu?

Hướng dẫn học tập giải thích từng chủ đề kèm một mạch, hướng dẫn Division B và Division C đi theo tốc độ của từng cấp, và bài kiểm tra thử có 30 câu bạn trả lời bằng cách đo đạc.

Tại sao một số giá trị đo được hơi khác so với công thức?

Vì các dụng cụ đo được mô phỏng. Đồng hồ có đầu vào 10 mega-ohm ở thang volt và shunt 1 ohm ở thang amp, còn máy hiện sóng có đầu vào 1 mega-ohm, giống như dụng cụ thật, nên chúng tải mạch một chút.

Lắp mạch này ngoài đời

Mở trình soạn thảo, đổi một giá trị và xem con số thay đổi theo. Không cần cài gì, không cần tài khoản.