Bài thực hành có chấm điểm về định luật Ohm và các định luật Kirchhoff: đo dòng điện, chọn điện trở cho một dòng điện mục tiêu, kiểm tra KVL và KCL, rồi trả lời câu hỏi vấn đáp.
Những gì nó bao gồm, và điều bạn có thể làm sau đó
Theo chương trình học
Định luật Ohm: V = IR
Điện trở nối tiếp và song song
Định luật điện áp Kirchhoff (KVL) và định luật dòng điện Kirchhoff (KCL)
Công suất tỏa trên điện trở và định mức công suất
Phân tích nút của mạch hai nguồn
Bạn sẽ có thể
Đo hiệu điện thế trên điện trở và dòng điện chạy qua nó, cũng như nối đồng hồ đo đúng cách cho từng trường hợp.
Chọn điện trở cho một dòng điện mục tiêu và kiểm tra công suất định mức của nó.
Chứng minh rằng tổng hiệu điện thế vòng quanh một vòng kín và tổng dòng điện đi vào một nút đều bằng không.
Giải mạch hai nguồn bằng phương pháp phân tích nút và xác nhận bằng phép đo.
Practice
Thử thách có chấm điểm
Giá trị như 4.7k, 100n hay 2.2u đều được. Số đo chỉ cần điền con số, theo đơn vị hiển thị. Mỗi lần kiểm tra đều đo trên mô phỏng, không phải trên bàn thí nghiệm: linh kiện lý tưởng theo mô hình của chúng, không có nhiễu.
1
1. Đo dòng điện bằng định luật Ohm
1 cần đo
Dòng điện là lượng điện tích chạy qua mỗi giây. Điện trở quyết định nó: càng nhiều ôm thì dòng điện càng nhỏ với cùng một hiệu điện thế.
Công thứcI = V / R
Ví dụ minh họaPin 9 V đặt trên 4,7 kΩ: I = 9 / 4700 = 1,91 mA.
Trên Scope hoặc đồng hồĐồng hồ đo đặt thang mA nối tiếp với điện trở sẽ hiển thị một con số ổn định. Di chuột qua điện trở cũng thấy cùng dòng điện đó.
Nhiệm vụ của bạn
Một nguồn 12 V cấp điện cho một điện trở 2,2 kΩ, R1.
Tính dòng điện bằng định luật Ohm trước. Sau đó đo nó: đặt đồng hồ vạn năng thang mA nối tiếp với R1, hoặc đọc dòng điện qua R1 bằng cách di chuột qua nó.
Viết dòng điện theo miliampe.
2
2. Chọn điện trở để có dòng 10 mA
1 cần thiết kế, 1 đã kiểm tra
Thiết kế là chạy định luật Ohm ngược lại: bạn biết hiệu điện thế và dòng điện mong muốn, nên giải ra điện trở, rồi chọn giá trị mua được gần nhất.
Công thứcR = V / I
Ví dụ minh họaĐể có 20 mA từ 9 V: R = 9 / 0,02 = 450 Ω, và giá trị E24 gần nhất là 470 Ω, cho dòng 19,1 mA.
Trên Scope hoặc đồng hồDòng điện qua R1 ổn định ngay lập tức: mạch DC không có tụ điện thì không có quá độ.
Nhiệm vụ của bạn
Nguồn 5 V cấp riêng cho R1. Hãy chọn R1 sao cho có dòng 10 mA chạy qua, sai số trong khoảng 5%.
Hãy tính toán, chọn giá trị chuẩn (E24) gần nhất, đặt vào mạch rồi kiểm tra dòng điện trong mô phỏng.
3
3. Điện trở nối tiếp và định luật điện áp Kirchhoff
2 đại lượng cần đo
Trong mạch nối tiếp chỉ có một đường đi, nên chỉ có một dòng điện. Mỗi điện trở sụt một phần điện áp nguồn theo tỷ lệ với điện trở của nó, và các điện áp sụt cộng lại bằng điện áp nguồn: đó là định luật điện áp Kirchhoff.
Công thứcI = V / (R1 + R2 + R3), and V2 = I × R2
Ví dụ mẫu10 V đặt trên 1 kΩ + 4 kΩ: I = 10 / 5000 = 2 mA, nên điện trở 4 kΩ sụt 8 V và điện trở 1 kΩ sụt 2 V. 8 + 2 = 10.
Trên máy hiện sóng hoặc đồng hồDùng đồng hồ vạn năng đo lần lượt trên mỗi điện trở; ba số đọc cộng lại bằng điện áp nguồn.
Nhiệm vụ của bạn
R1 (1 kΩ), R2 (2.2 kΩ) và R3 (3.3 kΩ) mắc nối tiếp trên nguồn 12 V.
Đo điện áp trên riêng R2 (que đỏ ở đầu trên, que đen ở đầu dưới) và dòng điện trong vòng mạch.
Kiểm tra xem ba điện áp sụt cộng lại có bằng 12 V không. Đó chính là KVL.
4
4. Nhánh song song và định luật dòng điện Kirchhoff
3 đại lượng cần đo
Các nhánh song song dùng chung một điện áp và chia dòng điện. Dòng điện đi vào một nút bằng dòng điện ra khỏi nút đó: đó là định luật dòng điện Kirchhoff.
Công thứcR∥ = R2 R3 / (R2 + R3), and I2 = V / R2
Ví dụ mẫu6 kΩ và 3 kΩ song song cho giá trị 2 kΩ. Với 4 V đặt trên đó, 0.67 mA chạy qua điện trở 6 kΩ và 1.33 mA qua điện trở 3 kΩ: tổng cộng 2 mA.
Trên máy hiện sóng hoặc đồng hồDòng điện trong R1 bằng tổng hai dòng điện nhánh.
Nhiệm vụ của bạn
Nguồn 10 V cấp cho R1 (1 kΩ), sau đó chia thành R2 (2 kΩ) và R3 (3 kΩ) mắc song song.
Đo dòng điện qua từng trong ba điện trở.
Dòng điện vào nút (qua R1) phải bằng dòng điện ra (R2 cộng R3). Đó chính là KCL.
5
5. Hai nguồn: phương pháp nút
2 đại lượng cần đo
Phương pháp nút: chọn điện áp nút chưa biết, viết điều kiện tổng dòng điện rời nút bằng không, rồi giải phương trình đó.
Công thức(Va − V1)/R1 + (Va − V2)/R2 + Va/R3 = 0
Ví dụ mẫuVới 6 V và 3 V mỗi nguồn qua 1 kΩ vào một nút có 1 kΩ nối xuống đất: (Va − 6) + (Va − 3) + Va = 0, nên Va = 3 V.
Trên máy hiện sóng hoặc đồng hồ vạn năngMột lần đo điện áp tại nút A, và dòng điện trong R2, chạy từ V2 vào A khi V2 cao hơn A.
Nhiệm vụ của bạn
V1 (10 V) cấp cho nút A qua R1 (1 kΩ). V2 (9 V) cấp cho cùng nút đó qua R2 (2 kΩ). R3 (1 kΩ) nối từ A xuống đất.
Viết KCL tại nút A và giải tìm điện áp của nó. Sau đó đo điện áp tại A và dòng điện qua R2.
6
6. Tôn trọng công suất định mức
1 cần thiết kế, 2 được kiểm tra
Điện trở biến năng lượng điện thành nhiệt. Công suất định mức là mức tiêu tán tối đa an toàn; thiết kế tốt phải nằm dưới mức đó với một khoảng dư.
Công thứcP = V × I = V² / R = I² R
Ví dụ mẫu9 V đặt trên 330 Ω: P = 81 / 330 = 0.245 W, ngay sát giới hạn của linh kiện 1/4 W: quá sát.
Trên máy hiện sóng hoặc đồng hồCông suất của điện trở bằng bình phương dòng điện nhân với điện trở; linh kiện chạy quá định mức sẽ sáng lên trên khung vẽ.
Nhiệm vụ của bạn
R1 là điện trở 1/4 W mắc trên nguồn 12 V. Hãy chọn R1 sao cho có ít nhất 15 mA chạy qua nhưng sinh nhiệt không quá 250 mW.
P = V² / R. Tìm khoảng giá trị thỏa mãn, rồi chọn một giá trị chuẩn nằm trong khoảng đó.
Tại bàn thực hành
Câu hỏi vấn đáp
Những câu hỏi giám khảo thường hỏi tại bàn thực hành. Đạt 75% là qua; mỗi câu trả lời đều kèm giải thích.